Szlak Budowli i Pomników Sakralnych

Rozpoczyna się w rynku miasta. Stąd prowadzi najpierw do zabytkowej XIX-wiecznej cerkwi greckokatolickiej pw. Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny przy ul. Szkolnej 7. Murowana świątynia ocalała z wojennej zawieruchy w dobrym stanie i aż do 1951 roku służyła tutejszym unitom. Latem tegoż roku ukraińska społeczność miasta została przesiedlona w głąb ZSRR (na mocy radziecko-polskiej umowy o wymianie odcinków terytorialnych z 15 lutego 1951 r.).

Powyżej cerkwi – cmentarz komunalny, dawniej nekropolia greckokatolicka. Zachowały się na niej m.in. zbiorowe mogiły żołnierskie z drugiej wojny światowej. Zwiedzając cmentarz warto zwrócić uwagę na pomniki z wyrytą gwiazdą, groby z napisami cyrylicą oraz na starą kaplicę, która służyła w latach pięćdziesiątych do odprawiania nabożeństw pogrzebowych.

Ścieżką powyżej cmentarza dochodzimy do ulicy Nadgórnej. Skręcamy w prawo i po kilkuset metrach marszu kierujemy się w dół ulicą Zieloną do krzyża nad Strwiążem. Metalowy, kilkumetrowy krzyż posadowiony jest na wysokiej skarpie; upamiętnia skazanych za udział w buncie chłopskim w 1846 roku.

Do następnej budowli – kościoła pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski – schodzimy z ulicy Zielonej deptakiem do Parku Pod Dębami. Mijamy most na Strwiążu i asfaltowym traktem maszerujemy w górę, do głównej ulicy miasta. Neogotycka budowla z 1909 roku, niedawno zmodernizowana, stoi przy drodze. Na frontonie świątyni tablica poświęcona przesiedlonym przymusowo w Bieszczady w 1951 roku.

Ulicą 29 Listopada idziemy aż do skrzyżowania z ulicą Fabryczną. Podążamy chodnikiem do ulicy gen. Dwernickiego i po około kilometrze wchodzimy na położony po prawej stronie drugi cmentarz komunalny, pochodzący z XIX wieku. Na nim m.in. kaplica grobowa rodziny Lenartowiczów, zasłużonej dla rozwoju Ustrzyk Dolnych.

Z cmentarza przechodzimy na drugą stronę drogi do położonego nieopodal Sanktuarium Matki Bożej Bieszczadzkiej przy ul. Jasień 6. Wewnątrz zbudowanego w XVIII wieku kościoła kopia cudownego obrazu Matki Bożej z Dzieciątkiem. Przy kościele stare nagrobki, w tym powstańców styczniowych.

Następnie Szlak Budowli i Pomników Sakralnych prowadzi do zabytkowego kirkutu, położonego pod górą Gromadzyń. Wracamy ulicą gen. Dwernickiego i Fabryczną, a następnie, tuż za Muzeum Młynarstwa i Wsi, skręcamy w ulicę Kolejową. Po około pięciuset metrach marszu chodnikiem i asfaltową drogą docieramy do miejsca, w którym szlak czarny (oznaczenie na drewnianym słupie przy jezdni) prowadzi do celu. Przy XVIII-wiecznym kirkucie tablice informacyjne w czterech językach (hebrajskim, polskim, angielskim, niemieckim). Na polanie otoczonej drzewami – kilkaset nagrobków z wyrytymi inskrypcjami.

Ostatnim punktem szlaku jest dawna cerkiew greckokatolicka przy ul. Strwiążyk. Powstała w XIX wieku. Docieramy doń schodząc czarnym szlakiem do ul. Kolejowej, następnie do ul. 1 Maja i ul. Rzecznej. Stamtąd kierujemy się już prosto do położonej około dwa kilometry dalej niewielkiej murowanej cerkiewki, obecnie rzymskokatolickiego kościoła filialnego.